Spis treści  

1.Wstęp.................................................................................................................. 3  

2.Cele pracy...........................................................................................................6

3.Prace przygotowawcze i wykonanie projektu.................................................7

4.Charakterystyka działu - maszyny rolnicze....................................................9

- maszyny do uprawy roli ( pługi, brony, głębosze, glebogryzarki, wały, włóki )

- maszyny do nawożenia ( roztrząsacze obornika, rozsiewacze nawozów )

-maszyny do siewu i sadzenia ( sadzarki, siewniki )

-aparaty do ochrony roślin ( opryskiwacze )

-maszyny do zbioru zielonek ( kosiarki )

-maszyny do zbioru zbóż ( kombajny )

- maszyny do zbioru okopowych( kopaczki i kombajny)

5.Charakterystyka działu - ciągniki rolnicze.................................................. 19

6.BHP pracy w rolnictwie.................................................................................. 25

7.Ciekawostki...................................................................................................... 26

8.Wnioski końcowe............................................................................................. 30

9.Załączniki......................................................................................................... 31

10.Bibliografia.................................................................................................... 32

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.WSTĘP

 

 

 

Pojęcie i znaczenie mechanizacji rolnictwa.

 

Mechanizowanie prac w rolnictwie wynika z potrzeby unowocześnienia produkcji rolnej.

 

Mechanizacja rolnictwa jest to proces zastępowania pracy ręcznej w produkcji rolniczej pracą maszyn i urządzeń technicznych prowadzących do zmniejszenia zapotrzebowania na robociznę, zwiększenia wydajności pracy, względnego zmniejszenia kosztów produkcji oraz do zapewnienia właściwej wysokości plonów i jakości produktu końcowego.

 

Praca ludzi i zwierząt zastępowana jest energią wiatru, wody, pary wodnej, a ostatnio coraz powszechniej energią elektryczną i energią cieplną wytwarzaną w silnikach spalinowych. Obecnie obserwuje się zjawisko stałego zmniejszania się liczby rąk do pracy w rolnictwie. Spowodowane tym niedobory siły roboczej, szczególnie ostre w pewnych okresach agrotechnicznych, wyrównywane są przez zastosowanie wysokowydajnych maszyn rolniczych, umożliwiających szybkie wykonanie prac. Bardzo często szybsze wykonanie prac polowych jest korzystniejsze ze względów agrotechnicznych - wyraźnie wpływa na uzyskanie większych plonów lub zmniejszenie strat.

 Jest to widoczne np.

-         przy zbiorze okopowych

-         traw

-         zielonek

-         zbóż

zwłaszcza przy niesprzyjających warunkach atmosferycznych.

W zmechanizowanym gospodarstwie praca rolnika staje się wydajniejsza i lżejsza, a dzień pracy - krótszy. Rolnik może dzięki temu więcej czasu przeznaczyć na odpoczynek, rozrywki kulturalne, naukę, pracę społeczną itp. Warunki życia i pracy na wsi stają się coraz bardziej zbliżone do warunków istniejących w mieście.

 

Perspektywy mechanizacji rolnictwa w Polsce.

 

Intensywny rozwój mechanizacji rolnictwa w Polsce obserwuje się od 1946r. Przed wojną produkowano tylko stosunkowo proste maszyny i narzędzia przystosowane do pracy z końmi.

Były to konne np.

-         pługi

-         brony

-         kultywatory

-         obsypniki

-         młocarnie

-         sieczkarnie

-         siewniki

-         kopaczki

-         grabie

Po wojnie przemysł maszyn i ciągników rolniczych zaczął się stopniowo rozwijać. Pierwszy okres był tzw. okresem " traktoryzacji rolnictwa ''. Produkowane wówczas ciągniki URSUS C - 45 wykorzystywano głównie do ciężkich prac uprawowych. Obecnie przemysł krajowy opanował i rozszerza produkcję nowoczesnych ciągników, maszyn rolniczych i urządzeń.

 

Są to ciągniki np.

-         URSUS C330

-         URSUS C385

-         ciągniki licencyjne MASSEY-FERGUSON

-         kombajny zbożowe BIZON

-         kombajny do zbioru buraków i ziemniaków

-         sieczkarnie zbierające

-         prasy zbierające

-         wiązałki ciągnikowe

-         siewniki do nasion

-         rozsiewacze nawozów mineralnych

-         roztrząsacze obornika

-         opryskiwacze

-         wieloczynnościowe maszyny i narzędzia do uprawy roli itp.

Niektóre z produkowanych u nas maszyn eksportuje się do innych krajów.

Rolnictwo nasze potrzebuje dużej ilości różnorodnych maszyn do mechanizacji wszystkich procesów agrotechnicznych. Stały postęp w organizacji produkcji rolnej wymaga coraz bardziej kompleksowego rozwiązywania problemów mechanizacji procesów produkcyjnych.

 

Kompleksowa mechanizacja polega na dobraniu całkowicie mechanizujących poszczególne procesy produkcyjne zestawów maszynowych w taki sposób, aby współpracujące maszyny i urządzenia odpowiadały sobie pod względem:

      -    szerokości

-         prędkości roboczej

-         wydajności

-         rozstawu kół

-         szerokości międzyrzędzi itp.

Konieczne staje się stosowanie pełnych zestawów maszyn i urządzeń technicznych, warunkujących wprowadzenie nowoczesnych technologii prac.

 

Program w zakresie mechanizacji rolnictwa na najbliższe lata został opracowany w postaci  krajowego Systemu Maszyn Rolniczych (SMR). Obejmuje on ponad 440 typów i około 1000 typowymiarów maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych. Niektóre maszyny produkujemy na zagranicznej licencji lub importujemy.

Zgodnie ze światowymi tendencjami w nowych konstrukcjach maszyn rolniczych przewiduje się dalsze zwiększenie ich wydajności oraz zmniejszanie nakładów pracy na obsługę, konserwację i naprawę maszyn.

Zwiększenie wydajności będzie możliwe przez zwiększenie prędkości roboczych i szerokości roboczych oraz stosowanie agregatów wieloczynnościowych. Przewiduje się także zmniejszanie ciężaru maszyn przez wprowadzanie lekkich konstrukcji, materiałów o podwyższonej wytrzymałości i tworzyw sztucznych. W szerszym zakresie stosowane będą napędy hydrauliczne i elementy automatyki do sterowania i regulacji zespołów roboczych lub całych maszyn. Dąży się też stale do konstruowania maszyn zapewniających zwiększenie wygody i bezpieczeństwa pracy.

Nowoczesna technika pozwala odciążyć ludzi od ciężkiej pracy fizycznej, jednakże stawia przed obsługującymi zwiększone wymagania. Do realizacji postępowego rolnictwa potrzebna jest wykwalifikowana kadra pracowników.

Przed rolnictwem stają bowiem trudne, coraz bardziej złożone i napięte zadania. Przewiduje się, że w ciągu najbliższych lat zmienią się w dużym stopniu warunki produkcji rolnej. Zakłada się, że znacznie wzrośnie produkcja rolna, a jednocześnie zmniejszy się liczba osób bezpośrednio zatrudnionych w rolnictwie. Aby sprostać tym zadaniom niezbędny jest znaczny wzrost wydajności pracy osób zatrudnionych w rolnictwie.

Jednym z takich czynników, od których zależy realizacja takich zamierzeń, jest:

-         rozwój techniki rolniczej

-         szerokie jej upowszechnianie

-         racjonalna eksploatacja parku maszynowo - ciągnikowego

 

Przewiduje się, że w najbliższych latach w rolnictwie pracować będzie znacznie więcej maszyn i urządzeń niż obecnie, co pozwoli na wprowadzenie nowych, bardziej wydajnych technologii i lepszej organizacji produkcji.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Cele pracy

 

 

      Celem pracy jest wykonanie prezentacji multimedialnej pt. "Ciągniki i maszyny rolnicze". Poznanie budowy i zasad działania sprzętu rolniczego jaki możemy spotkać w swojej praktyce. Musimy też zdawać sobie sprawę z konieczności utrzymania właściwej dyscypliny pracy podczas użytkowania i obsługi technicznej stosowanych w gospodarstwie maszyn i urządzeń rolniczych.

 

Powinniśmy też, umieć ocenić walory użytkowe, jak np.

-         jakość pracy

-         wydajność pracy

-         łatwość obsługi w trakcie pracy

-         obsługę techniczną

-         zachowanie wymagań bezpieczeństwa pracy

 

 

       Jednocześnie musimy pamiętać o pojawianiu się na rynku nowych asortymentów i nowych zmienionych rozwiązań maszyn rolniczych, co wymaga również ciągłego doskonalenia zawodowego.

Jeden najmniejszy błąd w obsłudze maszyny lub urządzenia rolniczego, może spowodować utratę życia, trwałe kalectwo lub też trwały uszczerbek na zdrowiu.

 

       W naszej pracy dołączyliśmy po każdym rozdziale zasady BHP pracy z maszynami lub urządzeniami rolniczymi.

Mają one uświadomić jak niebezpieczna może być praca nierozważnej bądź niedoświadczonej, niewykwalifikowanej osoby w pracy z opisywanymi maszynami czy urządzeniami rolniczymi.

 

 

 

       Znajomość budowy i działania nowoczesnych maszyn i urządzeń, umiejętność ich obsługi i użytkowania oraz korzystanie z właściwie dobranych zestawów maszyn rolniczych - to warunki osiągania wysokich wyników produkcyjnych, ekonomicznych i bezwypadkowych prac w gospodarstwach rolnych.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. Prace poczynione nad przygotowaniem i wykonaniem dokumentu.

 

 

Decyzje o wyborze pracy były z naszej strony spontaniczne, początkowo dręczyły nas obawy czy podołamy takiemu wyzwaniu, iż nigdy nie miałyśmy okazji zobaczenia w jaki sposób wykonuje się takie projekty.

Jednakże po wielu próbach i pokonaniu trudności mamy nadzieje, że udało nam się osiągnąć zadawalający efekt.

 

            Mając za zadanie wykonanie prezentacji multimedialnej poświęciłyśmy wiele dni na zbieraniu i segregacji materiałów, których większość zaczerpnięta została z podręczników specjalizacyjnych oraz Internetu.

Po zebraniu i segregacji materiału zaczęłyśmy dobierać odpowiedni i w miarę łatwy program, w którym najlepiej byłoby wykonać projekt.

 

Po wielu spotkaniach doszłyśmy do wniosku, że program, z którym damy sobie rade to FRONT PAGE.

Jest to bardzo dobry program do tworzenia prezentacji jak również stron internetowych. Zaoszczędza on dużo czasu, natomiast obsługa przypomina edycje dokumentu w WORD-zie.

Z łatwością mogłyśmy wstawiać rozmaite zdjęcia, opisy a także tabele.

Wystarczyło tylko wcisnąć odpowiedni przycisk, w którym znajdowała się odpowiednia opcja i w momencie na ekranie komputera pojawiał się pożądany dokument.

 

Początkowo miałyśmy trudności, ponieważ polecenia tego programu opisane są w języku angielskim, dlatego musiałyśmy nauczyć się języka typowo komputerowego. Gdy doszłyśmy do wprawy z opcjami pojawił się nowy problem, zmniejszanie rozdzielczości wybranych zdjęć, aby dokument zawarty został na jednej płycie. Lecz i z tym udało nam się uporać po wielu próbach.

 

Program ten umożliwił nam bezproblemową zmianę kolejności materiału, dodawanie i zamianę tekstów jak również wstawianie zdjęć i tabeli.

 

Załącznik schematy do ciągników i maszyn rolniczych nie były łatwym zadaniem do wykonania. Począwszy od znalezienia odpowiednich schematów odpowiadających naszym wymaganiom. Mianowicie sugerowałyśmy się jakością zdjęć oraz ich przydatnością na lekcjach mechanizacji. Jednakże nie wszystkie schematy spełniały nasze wymagania, gdyż w większości podręcznikach starszego typu strony były pożółkłe, co sprawiło nam wiele problemów. Musiałyśmy więc poświęcić wiele czasu na poprawianie możliwie jak najlepiej. W tym celu użyłyśmy programu PAINT.                                                       

 

Po pokonaniu wszystkich początkowych przeszkód nasz dokument przypominał nam małą encyklopedię multimedialną mechanizacji, gdyż zawiera ona informacje dotyczące maszyn, urządzeń i ciągników rolniczych. Strona główna zawiera krótki wstęp natomiast kolejne strony zawierają informacje dotyczące poszczególnych maszyn i urządzeń.

 

Każdy rozdział zawiera zdjęcie, dane, krótki opis i schemat maszyny.

 

 

 

Uczeń może znaleźć krótką ale treściwą informacje dotyczącą danej maszyny czy też wybranego modelu ciągnika.

 

Takie opracowanie dokumentów należą do najpopularniejszych produktów oferowanych na płytach CD.

 

Małe encyklopedie są tańsze niż książkowe pierwowzory, ponieważ koszty druku i oprawy znacznie przewyższają wydatki na tłoczenie płytek.

Taką formą dokumentu łatwo się posługiwać.

 

System odsyłaczy ułatwia wybór haseł, przez co dane w cyfrowym dokumencie są ściśle ze sobą powiązane niż w jego tradycyjnym odpowiedniku.

 

W książce mało kto używa rozbudowanego systemu odsyłaczy co i tak jest utrudnione przez konieczność sięgania po kolejny, ciężki i nieporęczny tom.

 

Atrakcyjność komputerowych dokumentów podnoszą zdjęcia w nich zawarte.

Posiadają one wysoką jakość cyfrową i możliwość wydrukowania, a także ukazanie danego elementu w kilku wersjach.

 

Nasz dokument powstał na bazie wydawnictw książkowych i dokumentów internetowych. Uważamy, że stanowić on będzie przydatną bazę nauki do przedmiotów zawodowych jak np. pojazdy rolnicze i maszyny rolnicze.

 

Technika rolnicza podlega ciągłemu rozwojowi, pojawiają się coraz to nowe rodzaje i typy maszyn, w tej sytuacji musiałyśmy dokonać wyboru najbardziej typowych.

Każdy kto choć w niewielkim stopniu interesuje się mechanizacją powinien stale śledzić postępy w technice rolniczej pojawiającej się w produkcji i na rynkach światowych.

 

            Biorąc pod uwagę istniejący postęp w technice rolniczej pojawia się potrzeba dalszego doskonalenia się i podążania za postępem ciągle zmierzającym do przodu.

Dlatego starałyśmy się do naszej pracy wybrać w miarę aktualne i nowoczesne typy maszyn i urządzeń rolniczych jak również modeli ciągników obecnych na rynku.

Mamy nadzieję, iż choć w niewielkim stopniu dokument ten sprosta wymogom edukacyjnym w nauczaniu przedmiotów zawodowych.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.Charakterystyka działu - maszyny rolnicze.

 

             Maszyny i urządzenia rolnicze stanowią nieodzowny element wyposażenia nowoczesnego gospodarstwa rolnego. Połączone w odpowiedni sposób ze źródłami energii tworzą agregaty maszynowe umożliwiające mechanizowanie licznych prac w gospodarstwie.    

Różnorodność prac jakie wykonywane są w rolnictwie jest bardzo duża, dlatego maszyny i urządzenia rolnicze muszą obejmować szeroki zakres asortymentów, dostosowanych do wykonywania prac w różnych procesach produkcyjnych.

Pojęcie maszyn rolniczych obejmuje cały zestaw środków technicznych stosowanych w mechanizacji produkcji rolniczej: Narzędzia rolnicze o stosunkowo prostej budowie, z biernymi nie napędzanymi elementami roboczymi, w których proces roboczy odbywa się w wyniku ruchu całego narzędzia na polu.

 Maszyny rolnicze w ścisłym znaczeniu tej nazwy, w których proces roboczy odbywa się nie tylko w wyniku ruchu całego agregatu po polu, lecz również w wyniku ruchu wewnętrznych, aktywnych elementów roboczych maszyny, otrzymujących w tym celu napęd za pośrednictwem przekładni.

Maszyny rolnicze podzielone są na kilka podstawowych grup wyspecjalizowanych w danym kierunku:

            

 

                                                                                                                                   -maszyny do uprawy roli

    Zabieg ten ma na celu stworzenie roślinom uprawowym dobrych warunków rozwoju, tj. odpowiednich warunków dla rozwoju systemu korzeniowego oraz odżywiania roślin składnikami pokarmowymi, pobieranymi z gleby w postaci roztworów wodnych. Zadaniem narzędzi i maszyn do uprawy roli jest rozluźnianie układu mineralnych cząstek gleby przez jej kruszenie, odwracanie, mieszanie i spulchnianie. Ułatwia to dostęp powietrza w głąb roli oraz wsiąkanie w nią wody, jaka w naszych warunkach spada w postaci opadów atmosferycznych.

Do narzędzi i maszyn pomocnych w uprawie roli możemy zaliczyć np.

-pługi

-głębsze

-glebogryzarki

-brony

-wały

-włóki

-kultywatory

 

 

 

 

         - maszyny do nawożenia

   Zabieg ten ma na celu dostarczenie wymaganej dawki nawozu na jednostkę powierzchni pola w odpowiednim terminie oraz równomierne rozmieszczenie nawozu na powierzchni pola. W rolnictwie stosowane są nawozy mineralne i organiczne.

Do podstawowych maszyn do nawożenia możemy zaliczyć min.:

-rozsiewacze nawozów mineralnych

-rozrzutniki obornika

-rozlewacze nawozów płynnych

 

 

 

        -maszyny do siewu i sadzenia

              Zabieg ten ma na celu dostarczenie na pole ściśle określonej ilości nasion oraz równomierne ich rozmieszczenie w glebie.

Nasiona powinny być ponadto umieszczone na właściwej głębokości  w celu zapewnienia im prawidłowych warunków wzrostu.

Równomierność wysiewu na całym polu sprzyja osiągnięciu równomierności rozwoju i dojrzewania.

             Do podstawowych maszyn wykorzystywanych w tym celu są np.:

                        -siewnik

                        -sadzarki

                        -zestawy uprawowo-siewne

 

       -aparaty do ochrony roślin

               Walkę z chorobami i szkodnikami roślin można prowadzić różnymi metodami, a między innymi za pomocą środków chemicznych, opryskując lub opylając środkami chemicznymi rośliny zaatakowane przez chorobę lub szkodnika albo też zaprawiając nasiona przeznaczone do siewu.

Opryskiwanie lub opylanie i zaprawianie nasion polega na pokrywaniu nasion lub roślin drobno rozpylonym środkiem chemicznym, który powoduje zatrucie szkodnika bądź przez zetknięcie się z nim, bądź też po jego zjedzeniu wraz z częściami roślin.

               Do podstawowych maszyn stosowanych do ochrony roślin są min.:

                      -opryskiwacze

                      -opylacze

                      -zaprawiarki nasion

                        

 

 

 

 

      -maszyny do zbioru zielonek

                Większość roślin zielonych zbiera się na siano, na zbiór składają się następujące czynności:  koszenie

.        roztrząsanie pokosów

.        przetrząsanie

.        grabienie

.        załadunek

Zmechanizowanie prac pozwala znacznie skrócić okres zbioru siana i umożliwia lepsze wykorzystanie sprzyjającej pogody, a przez to zmniejsza straty składników pokarmowych, powstające w razie zbyt długiego pozostawienia siana pod wpływem deszczu lub słońca.

                   Mechanizacja prac związanych ze zbiorem siana lub zielonek wymaga zastosowania różnego rodzaju maszyn np.:

                     - kosiarki

                     - przetrząsaczo - zgrabiarki

                     - prasy zbierające

                     - urządzenia do załadunku

 

 

 

 

 

      -maszyny do zbioru zbóż

                  Zbiór zbóż może być wykonany dwoma sposobami:

.        jednoetapowym

.        dwuetapowym

Wieloetapowy sposób zbioru zbóż charakteryzuje się dużą pracochłonnością.

Do podstawowych maszyn zbioru wieloetapowego należą:

           - kosiarki

           - żniwiarki

           - wiązałki

           - młockarnie

Natomiast do maszyn zbioru jednoetapowego służy:

                          - kombajn zbożowy

 

    - maszyny do zbioru okopowych

               Zbiory okopowych podobnie jak zbóż możemy podzielić na dwa etapy

pierwszy to zbiór ręczny bardzo pracochłonny, natomiast drugi to pozwala zaoszczędzić na pracy i czasie, wykorzystuje on tylko jedną maszynę.

Maszyny do zbioru okopowych to np.:

                                - kopaczki gwiazdowe

                                - kopaczki przenośnikowe

                                - kombajny ziemniaczane lub buraczane

SPOSOBY ZBIORU ZIEMNIAKÓW

W zależności od rodzaju zastosowanych maszyn do zbioru ziemniaków, zbiór może być przeprowadzony w następujący sposób:

•  za pomocą kopaczek gwiazdowych, rozrzucających ziemniaki szerokim pasem po polu,

•  za pomocą kopaczek przenośnikowych, układających wykopane ziemniaki w rzędzie,

•  za pomocą kombajnów jednorzędowych zbierających ziemniaki do zasobników umieszczonych na kombajnie,

•  za pomocą kombajnów dwurzędowych współpracujących z jadącą obok przyczepą, na którą spadają wykopane kombajnem ziemniaki.

Przed maszynowym zbiorem ziemniaków konieczne jest usunięcie łęcin. Stosuje się do tego rozdrabniacze łęcin. Wirujące łańcuchy rozdrabniacza ścinają i rozdrabnia­ją łęciny. Zespół roboczy osłonięty jest osłoną zabezpieczającą obsługę przed odpryskami.

KOPACZKI

Kopaczki są podstawowymi maszynami do zbioru ziemniaków. Stosowane są kopaczki gwiazdowe i przenośnikowe.

Kopaczki gwiazdowe. Kopaczki gwiazdowe budowane są jako konne i ciągnikowe zawieszane. Najczęściej są to maszyny jednorzędowe do wykopywania jednej redliny ziemniaków.

Lemiesz kopaczki podkopuje redliny z krzakami ziemniaków. Głębokość podkopywania można regulować przez zmianę ustawienia lemiesza.

W kopaczkach konnych gwiazdy odrzutników otrzymują napęd od kół jezdnych. W kopaczkach ciągnikowych zawieszanych gwiazda odrzutnika napędzana jest od wału odbioru mocy.

Kopaczki przenośnikowe. Kopaczki przenośnikowe budowane są jako ciągnikowe przyczepiane i półzawieszane. Zazwyczaj są to maszyny dwurzędowe. Mechanizmy kopaczek otrzymują napęd od wału odbioru mocy ciągnika.

Dwie sąsiednie redliny ziemniaków podkopywa­ne są wklęsłymi lub obrotowymi lemieszami i podawane na przenośniki prętowe. Wskutek wstrząsania następuje kruszenie redliny i przesypywanie się gleby przez pręty przenośnika.

Niektóre nowoczesne kopaczki przenośnikowe wyposażone są w przenośniki poprzeczne, układające ziemniaki w sąsiedniej redlinie lub na wykopanym już polu (np. kopaczka krajo­wa Z612).

KOMBAJNY DO ZIEMNIAKÓW

Kombajn do ziemniaków umożliwia jednoczesne:

- kopanie ziemniaków,

- oddzielanie kłębów ziemniaków od ziemi, łęcin, kamieni i innych zanieczyszczeń,

- ładowanie ziemniaków na przyczepę.

Kombajny wyposażone są zazwyczaj w pomosty i stoły do ręcznego lub półautomatycznego sortowania ziemniaków.

Stosowany w dużych gospodarstwach kombajn do ziemniaków E-675/1, produkcji byłego NRD, jest maszyną przyczepianą do ciągnika o dużej mocy. Nadaje się do pracy na glebach łatwo odsiewalnych, niezakamienionych i mało zachwaszczonych. Wy­kopuje ziemniaki z dwóch rzędów o rozstawie 62,5-70 cm.

Podkopane przez obrotowe lemiesze redliny ziemniaków przenoszone są i odsiewane na przenośnikach prętowych, podobnie jak w kopaczkach przenośnikowych. Następnie ziemniaki przenoszone są bębnem i przenośnikiem pochyłym wstępnego sortowania na przenośnikowy stół selekcyjny. Przy stole selekcyjnym stoi kilku robotników, którzy od­dzielają resztki zanieczyszczeń od ziemniaków.

Oczyszczone ziemniaki podawane są przenośnikiem ukośnym na jadącą obok kombajnu przyczepę. Mechanizmy kombajnu napędzane są od wału odbioru mocy ciągnika.

Zespół podkopujący roślinę składa się z rolki kopiującej, lemiesza oraz dwóch krojów tarczowych przytrzymujących redliny, aby nie rozsypywała się na boki. Rolka kopiująca zapewnia utrzymanie stałej głębokości pracy lemiesza. Zespół podkopujący wraz z przednią częścią przenośnika odsiewającego jest unoszony hydraulicznie na uwrociach.

Oczyszczone ziemniaki gromadzone są w zbiorniku o pojemności 1200 kg . W dnie zbiornika znajduje się przenośnik podłogowy, uruchamiany przez traktorzystę na czas wyładunku ziemniaków na podstawioną przyczepę.

Kombajn do buraków umożliwia jednoczesne:

. ogławianie buraków,

. podkopywanie i wyciąganie buraków z ziemi,

. oczyszczenie i zebranie oddzielnie korzeni i oddzielnie liści.

Stosowane u nas krajowe kombajny do zbioru buraków stanowią niejako połączenie ogławiacza i wyorywacza ustawionych szeregowo jeden za drugim.

Liście i korzenie zbierane są do oddzielnych zbiorników. Korzenie przechodzą przy tym przez szereg zespołów czyszczących. Zbiorniki liści i korzeni opróżniane są na ziemię w wały poprzeczne. Zespoły kombajnu napędzane są od wału odbioru mocy ciągnika. Podnoszenie i opuszczanie zespołów roboczych wykonuje się za pomocą podnośnika hydraulicznego.

Produkowany jest u nas także kombajn jednorzędowy Z 413 Kleine z zasobnikiem na buraki o pojemności około 2500 kg . Jest to nowoczesna maszyna wyposażona w elektrohydrauliczny układ sterujący. Umożliwia równoczesny zbiór liści i korzeni buraków z jednego rzędu.

Liście z główkami obciętymi przez zespół ogławiający podawane są przenośnikiem poprzecznym do zbiornika, z którego po napełnieniu wyrzucane są na pole za pomocą dźwigni czujnikowej i siłow­nika hydraulicznego. Wyrzucane liście tworzą wały poprzeczne.

Wystające z ziemi rzędy korzeni główek buraków są najpierw oczyszczane z resztek liści za pomocą gwiazdy bijakowej, a następnie wyciągane za pomocą wyciągaczy lemieszowych. Buraki oczyszczone zostają za pomocą wyciągaczy lemieszowych. Buraki oczyszczone zostają z przywartej ziemi na ruszcie gwiazdowym, po czym przenoszone są pionowym przenośnikiem do zasobnika. Pojemność zasobnika umożliwia zbiór buraków na odcinku około 1 km przy plonie do 600 g/ha. Opróżnianie zasobnika odbywa się za pomocą przenośnika podłogowego. Zasobnik z burakami może być także podnoszony do góry za pomocą siłowników hydraulicznych i wyładowywany na przyczepy lub na pryzmy.

Kombajn wyposażony jest w elektrohydrauliczne sterowanie zespołów ogławiająoego i wyorującego, umożliwiające automatyczne utrzymywanie prawidłowego kierunku i głębokości pracy tych zespołów.

 

SPOSOBY ZBIORU BURAKÓW

Przy zbiorze buraków zbierane są dwa produkty - liście i korzenie, obydwa bardzo cenne dla gospodarstwa. Zbiór buraków powinien być przeprowadzony w sposób:

. jednoetapowy za pomocą kombajnu, polegający na jednoczesnym ogławianiu i wykopywaniu buraków,

. dwuetapowy, polegający na wcześniejszym ogłowieniu buraków i następnym wyoraniu korzeni wyorywaczem buraków,

. trzyetapowy, polegający na ogłowieniu buraków za pomocą ogławiacza, wykopaniu ogłowionych buraków wyorywaczem sześciorzędowym (kopaczką rzędującą) układającym wykopane buraki z sześciu rzędów w jeden rząd, a następnie załadowaniu buraków za pomocą ładowacza podbierającego na jadącą obok przyczepę.

OGŁAWIACZE BURAKÓW

Stosowane jeszcze niekiedy ogławiacze ręczne są coraz powszechniej zastępowane maszynami konnymi lub ciągnikowymi.

Zespoły ogławiające.
Zespół roboczy ogławiacza składa się z czujnika i noża ogławiającego, zamocowanych przegubowo do ramy.

Czujniki wykonywane są w postaci tarcz kopiujących lub płozów. Czujnik przechodzący po główkach buraków podnosi ostrze noża tak, aby odcinanie główek buraków następowało zawsze w jednakowej odległości od wierzchołków. Czujniki tarczowe są na obwodzie uzębione, dzięki czemu buraki w czasie ogławiania są przytrzymywane przez tarcze kopiujące i nie są wywracane do przodu, co zdarza się bardzo często przy zastosowaniu czujników płozowych.

Wysokość ogławiania buraków zależy od różnicy poziomów ustawienia czujnika w stosunku do noża

Ogławiacze konne.
Ogławiacze konne są budowane jako narzędzia dwurzędowe. Szerokość międzyrzędzi może być w nich regulowana. Liście wraz z główkami buraków są zgarniane z rzędów w oddzielające je międzyrzędzia. Przed zwózką liście zbiera się w wały, po czym ładuje się jadące wzdłuż rzędów przyczepy lub wozy.

Ogławiacze ciągnikowe.
Ogławiacze ciągnikowe ogławiają buraki, zbierają liście i ładują je wprost na przyczepy.

Produkowany obecnie ogławiacz buraków Birkut Z404 jest maszyną półzawieszaną dwurzędową. Do ramy przymocowane są wahliwie dwa niezależnie działające zespoły ogławia­jące. Zespoły ogławiające składają się z czujników wykonanych w postaci napędzanych tarcz kopiujących, noży ogławiających i nagarniaczy odrzucających ścięte liście na przenośnik prętowy. Liście z pierwszego przenośnika prętowego przekazywane są na poprzeczny przenośnik prętowy podający liście na jadącą obok przyczepę. Wydźwig ogławiacza w położenie transportowe uzyskuje się przez podniesienie zaczepu za pomocą podnośnika hydraulicznego.

W ogławiaczu Matrot (czyt. Matro), produkcji francuskiej, ogławianie buraków następuje w trzech etapach:

. ogławiacz ścina liście z sześciu rzędów buraków za pomocą wirującego bębna z bijakami, rozdrobnione liście wyrzucane są na umieszczony nad bębnem przenośnik ślimakowy, którym podawane są na przenośnik taśmowy, a następnie na przyczepę;

. umieszczony za pierwszym bębnem bijakowym drugi bęben z bijakami gumowo-parcianymi oczyszcza główki buraków z resztek ogonków liści;

. zespoły ogławiające typu płozowego odcinają główki buraków i wyrzucają na pole.

WYORYWACZE BURAKÓW

Wyorywacze służą do wyorywania ogłowionych buraków. Wymiana zespołów roboczych umożliwia zastosowanie wyorywaczy do podkopywania buraków jeszcze nie ogłowionych.

Zespoły robocze wyorywaczy.
Zespołem roboczym najprostszego wyorywacza są dwa kły wyorujące przymocowane do słupicy. Do słupicy przymocowana jest także ażurowa odkładnica z prętów. Buraki są podrywane i wyciągane na powierzchnię przez ukośnie ustawione kły. Odkładnica prętowa układa je z prawej strony narzędzia.

Stosowane są również lemieszowe i talerzowe wyciągacze buraków.

Na glebach bardzo ciężkich i wilgotnych stosowane są tzw. wyciągacze polderowe. Mają one mimośrodowo napędzane lemiesze, wskutek czego wykonują szybkie ruchy pionowe. Ułatwia to wyciąganie korzeni z ziemi. Głębokość kopania reguluje się przez zmianę ustawienia obsad wyciągaczy w stosunku do ramy maszyny.

Wyorywacze konne.
Wyorywacz konny stanowi pług koleśny z zespołem wyorującym przymocowanym do grządziela w miejsce korpusu pługa. Stosuje się również zamocowanie wyciągaczy lemieszowych na ramie wieloraka konnego WUK.

Wyorywacze ciągnikowe.
Są one budowane jako maszyny zawieszane i półzawieszane. Mogą być dwu- lub trzyrzędowe.

Wyorywacz zawieszany ma zespoły wyorujące przymocowane do ramy zawieszanej na podnośniku hydraulicznym ciągnika. Po wymianie zespołów wyorujących na zespoły podkopujące maszyna może służyć do podkopywania buraków jeszcze nie ogłowionych.

Produkowany u nas wyorywacz p ó ł z a w i e s z a n y Z406 Orlik, zwany również kopaczką zbierającą, wyposażony jest w lemieszowe wyciągacze buraków. Wyciągnięte z ziemi buraki są przesuwane palcowym nagarniaczem na przenośnik pochyły. Buraki z przenośnika dostają się do bębna czyszczącego. Oczyszczone buraki wygarniane są na przenośnik poprzeczny, podający je na jadącą obok przyczepę. Przestawienie wyorywacza z położenia roboczego w położenie transportowe uzyskuje się przez podniesienie zaczepu maszyny za pomocą podnośnika hydraulicznego ciągnika.

 

 

 

 

 

 

Oto krótka charakterystyka wybranych maszyn i narzędzi mających zastosowanie w rolnictwie:

 

 

 

 

 Brony

             Głównym zastosowaniem bron jest doprawienie gleby po orce, niszczenie chwastów po podorywkach, bronowanie ozimin i roślin jarych po wschodach. Rozróżnia się wiele różnych typów bron. Bronowanie nie obsianych pól wykonuje się bronami zębowymi ciężkimi lub średnimi, a niekiedy broną aktywną - w celu spulchnienia albo wyrównania powierzchni uprawionej roli, wymieszania z glebą nawozów mineralnych, zniszczenie chwastów i wydobywania rozłogów perzu po kultywatorowaniu. Bronowanie posiewne wykonuje się bronami bardzo lekkimi - posiewnymi lub lekkimi w celu lepszego przykrycia wysianych nasion. Bronowanie pielęgnacyjne wykonuje się: a. bronami ciężkimi lub średnimi po złym przezimowaniu ozimin oraz po przezimowaniu i kolejnych pokosach wieloletnich roślin pastewnych, b. bronami średnimi lub lekkimi przed wschodami roślin w przypadku zaskorupienia roli oraz po wschodach zbyt gęsto wysianych roślin w celu ich przerzedzenia,

            Brony sprężynowe są przeznaczone do doprawiania roli, niszczenia chwastów i wydobywania rozłogów perzu.

            Brony aktywne są maszynami uprawowymi, w których zespoły robocze otrzymują ruch obrotowy lub wahadłowy od wału odbioru mocy ciągnika. Brony te stosuje się głównie do doprawiania roli po orce lub kultywatorowaniu pod siew.     

 

Pługi

 

            Pługi są to narzędzia uprawowe o bardzo energicznym i głęboko sięgającym działaniu. Praca pługa polega na odcinaniu skib odpowiedniej grubości i szerokości oraz na ich odwracaniu przy jednoczesnym kruszeniu, spulchnianiu i mieszaniu.

            Podczas pracy pługa na różnych glebach, odwracanie, kruszenie i mieszanie gleby nie jest wykonywane jednakowo intensywnie. Gleby lekkie łatwo się kruszą i mieszają, ale nie dają się dobrze odwracać. Natomiast gleby zwięzłe trudno się kruszą, ale pozwalają na dobre odwracanie skiby.

            Dla uzyskania zadawalających wyników orki w różnych warunkach glebowych stosuje się w praktyce kilka zasadniczych rodzajów pługów. Są więc produkowane pługi przystosowane do orki gleb lekkich i średnich zwięzłych, ciężkich oraz zadaniowych, a także różnej siły pociągowej.

            Pługi zwykłe do orki bez zagonowej mogą być budowane jako obracalne lub wahadłowe.

            Wśród pługów agromelioracyjnych można wyróżnić pługi do orki jednowarstwowej lub dwuwarstwowej.

Jeśli chodzi o źródło energii, to w Polsce stosuje się niemal wyłącznie pługi ciągnikowe. Pługi ciągnikowe umożliwiają orkę na wszystkich typach gleb, na polach płaskich i pofalowanych o maksymalnym nachyleniu, przy wilgotności umożliwiającej prawidłową uprawę. Na polu może się znajdować ściernisko maksymalnej wysokości do 25 cm oraz rozdrobniona słoma po kombajnowa długości do 20 cm.

 

 

 

 

 

Głębosze

Głębosze służą do spulchniania gleby (na głębokości 40 - 80 cm) w celu polepszenia jej właściwości fizycznych i biologicznych. Uzyskuje się to głównie przez napowietrzanie i nawadnianie, wpływające korzystnie na rozwój roślin mający głębszy system korzeniowy. 
Głęboszowanie wykonuje się najczęściej na glebach ciężkich raz na kilka lat. Sporadycznie zabieg ten jest też wykonywany na glebach średnich i lekkich o nadmiernie zagęszczonej warstwie podornej. Gleby głęboszowane nie wymagają stosowania głębokiej orki, możliwa jest też uprawa niektórych roślin bezpośrednio po uprawie głęboszem i narzędziami doprawiającymi. Najczęstszym zastosowaniem głęboszy jest spulchnianie podglebia pól pod buraki cukrowe, a niekiedy też pod rzepak lub lucernę na glebach zwięzłych i średnich. Głębosze dzieli się na bierne i aktywne.
Głębosze z reguły buduje się jako zawieszane. W zależności od wielkości głębosz może mieć jeden lub kilka zębów. Poszczególne zęby są zabezpieczane kołkami ścinanymi. Szerokości robocza nie jest w głęboszach regulowana, a ich poziomowanie wykonuje się za pomocą cięgieł układu trzypunktowego ciągnika.
W głęboszach aktywnych poszczególne zęby są napędzane od wału odbioru mocy ciągnika i wykonują ruchy wahliwe.

 

 

Glebogryzarki

 

Glebogryzarka jest aktywną maszyną uprawową, która otrzymuje energię do pracy swoich zespołów roboczych z wału odbioru mocy ciągnika. Glebogryzarki służą do spulchniania i mieszania gleby, nie dając obrotu skiby równorzędnego z pracą pługa. Ze względu na duży pobór energii i tendencję do łatwego rozpylania gleby glebogryzarki nie znalazły dotychczas dużego zastosowania w naszym rolnictwie. Zaletą glebogryzarek jest możliwość przygotowania gleby do siewu w jednym przejściu, bez potrzeby dodatkowych upraw koniecznych przy uprawie narzędziami biernymi. Z tego powodu są one szeroko stosowane w ogrodnictwie. Glebogryzarki mają zastosowanie do takich zabiegów uprawowych, jak: wiosenna uprawa gleb po orce przeprowadzonej jesienią, szybka uprawa pól po kulturach wieloletnich, po orce łąk i pastwisk, mieszanie nawozów mineralnych z glebą, kruszenie brył, zwalczanie chwastów, rozdrabnianie darni na łąkach w celu przygotowania do siewu lub późniejszej orki.

            Glebogryzarki powinny być stosowane na do uprawy na glebach o określonej wilgotności, zapewniającej uzyskanie wymaganych efektów agrotechnicznych. Gryzowanie gleb o zbyt dużej lub zbyt małej wilgotności pogarsza znacznie efekt pracy maszyny. Glebogryzarka powinna umożliwiać prowadzenie powierzchniowej uprawy gleb w szczególnie trudnych warunkach, kiedy zastosowanie narzędzi biernych jest niemożliwe.

 

Po obu stronach przekładni znajdują się dwie części wału roboczego wirnika. Na każdej części wału są umieszczone tarcze, do których są przykręcone noże glebogryzarki. Mogą być stosowane noże łukowe lub kątowe, o znormalizowanych wymiarach i kształcie. W przedniej części maszyny znajdują się dwa koła podporowe o położeniu nastawialnym co 2,5 cm. Dolna część obudowy przekładni jest zabezpieczona przez płóz, do którego może być dołączony krój, służący do rozcinania darni podczas pracy na łąkach. Kroju tego nie należy stosować na glebach zwięzłych lub zaskorupiałych, gdyż utrudnia on zagłębianie się wirnika glebogryzarki.

           Głębokość pracy glebogryzarek reguluje się za pomocą kół podporowych. Glebogryzarka powinna być podczas pracy wypoziomowana tak, aby jej rama była równoległa do powierzchni pola. Do tego celu wykorzystuje się cięgła układu trzypunktowego.

           Położenie osłony wirnika decyduje o rozdrobnieniu gleby i reguluje się je w zależności od warunków agrotechnicznych. Podniesienie osłony zmniejsza rozdrabnianie gleby, a jej opuszczenie powoduje zwiększenie rozdrobnienia w wyniku uderzenia cząstek gleby o osłonę. Na glebach lekkich osłona powinna być więc w zasadzie podniesiona, a na glebach ciężkich i suchych osłonę należy opuścić aż do powierzchni pola.

           Glebogryzarki mogą pracować w układzie 4- lub 6-nożowym na każdej tarczy wirnika. Wraz ze zwiększeniem liczby noży na każdej tarczy wzrasta stopień rozdrobnienia gleby przez maszynę. Noże muszą być tak rozstawione na całej długości wirnika, aby podczas pracy glebogryzarki następowało kolejne zagłębianie się poszczególnych noży w glebę, co daje bardziej równomierny przebieg obciążeń wału napędowego.

 

 

          

 

 

Wały

 

Wałowanie  jest zabiegiem uprawowym o bardzo zróżnicowanym działaniu. Z tego powodu potrzebne są też różne rodzaje wałów. Różnią się one kształtem swoich zespołów roboczych. Wałowanie wałami gładkimi ma na celu ugniecenie i wyrównanie spulchnionej powierzchni roli przed płytkim siewem drobnych nasion, lub też po ich zasiewie, w celu uzyskania lepszego podsiąkania wody.

           Wałowanie wałami pierścieniowymi - zarówno zwykłymi jak i wałami typu Cambridge, Croskill i Croskill-Cambridge - ma na celu bardziej intensywne rozkruszanie brył występujących po innych uprawach na glebach średnich i ciężkich oraz nadanie szorstkości powierzchni pól zagrożonych erozją wodną.

           Wałowanie wgłębne wykonuje się wałem Campbella w celu przyspieszenia osiadania roli po opóźnionych orkach siewnych lub po przyoraniu zielonych nawozów, a niekiedy po wiosennym przyoraniu obornika.

           Wałowanie wałem kolczatką ma na celu doprowadzenie roli bezpośrednio po orce przez agregatownie takiego wału z pługiem. Wałowanie wałami strunowymi stosuje się w celu zagęszczenia powierzchniowej warstwy gruntu bez jej ugniatania oraz dodatkowe pokruszenie pozostawionych brył.

 

Często zestaw sekcji połączonych niezależnie od ramy lub belki pociągowej, co umożliwia lepsze dostosowanie się narzędzi do nierówności powierzchni pola. Mogą one być dostosowane do samodzielnego zawieszania lub przyczepiania do ciągników albo też mają urządzenia do sprzęgania z poprzedzającymi je narzędziami. Duże znaczenie i szerokie obecnie zastosowanie mają wały strunowe, które wchodzą w skład różnego rodzaju zestawów uprawowych.

 

Włóki

 

Włókowanie jest zabiegiem wyrównująco - spulchniającym, o działaniu bardzo płytkim. Stosowane jest głównie wiosną, w celu wyrównania powierzchni pól zaoranych przed zimą, jak również dla ograniczenia parowania wody i przyspieszania ogrzewania roli. Głębokość pracy włóki nie przekracza zwykle 5cm i zależy od kąta ustawienia jej belki.

 

            Włóki mogą mieć belki gładkie lub uzębione, o stałym lub nastawnym kącie nachylenia do powierzchni pola. Regulacja kąta ustawienia włóki zależy od stanu powierzchni pola: ustawienie kąta ostrego powoduje lepsze zagłębianie się włóki w zaskorupiałą lub przemarzniętą glebę, ustawienie zaś kąta rozwartego może być korzystne np: w uprawie pola rozmokłego, o mażącej się powierzchni. 

 

 

 

 

Roztrząsacze obornika 

Roztrząsacze obornika umożliwiają sprawne wykonywanie ciężkich prac, związanych z roztrząsaniem obornika na polach. Jest to jedno- lub dwuosiowa przyczepa, z umieszczonym na dnie przenośnikiem łańcuchowo-listwowym przesuwającym obornik oraz aparatem składającym się z bębnów roztrząsających obornik oraz adapterem składającym się z bębnów roztrząsających obornik.  
Przenośnik przesuwa obornik w stronę bębnów roztrząsających.
Bębny robocze adaptera obracają się z dużą prędkością rozdrabniają obornik i rozrzucają go po polu.
Nadmiar podawanego obornika jest odrzucany górnym  bębnem z powrotem do skrzyni przyczepy. Do zatrzymania nadmiaru obornika służy również odrzutnik, wykonany w postaci grzebienia, umieszczonego nad bębnami roztrząsającymi.

W większości roztrząsaczy przenośnik jest napędzany za pośrednictwem mechanizmu zapadkowo - korbowego, który powoduje przesuwanie się przenośnika ruchem skokowym.

Regulację prędkości skokowego ruchu przenośnika, która powoduje zmianę ilości obornika rozrzuconego na 1 ha, uzyskuje się przez zmianę długości korby, w wyniku przesuwania czopa wahacza w tarczy z kulisą ( w kierunku promieniowym). Zmienia się w ten sposób wielkość skoku koła zapadkowego, a zatem i prędkość przesuwania się przenośnika. Regulację tę wykonuje się na postoju roztrząsacza, przy wyłączonym napędzie.

Stosowane są mechanizmy zapadkowo- korbowe z jedną i z dwiema zapadkami. Spotykane są również konstrukcje mechanizmów zapadkowych umożliwiające regulację prędkości ruchu przenośnika do tyłu i do przodu skrzyni roztrząsacza bez wyłączania napędu roztrząsacza.

 Maszyna ta jest przystosowana do pracy w gospodarstwach rolnych jako umożliwiająca szybki wyładunek. Ze względu na możliwość wielostronnego zastosowania roztrząsacz może być użytkowany w gospodarstwie przez cały rok. Rozrzutniki mogą być wykorzystane do transportu płodów rolnych, a zwłaszcza okopowych, zielonki i słomy. Rozrzutniki obornika mogą pracować na wszystkich terenach o nachyleniu do 20%.

 

 

Sadzarki

Celem zastosowania narzędzi i maszyn do sadzenia jest zmniejszenie pracochłonności i zapewnienie prawidłowego wykonania sadzenia.

Podstawowym wymaganiem agrotechnicznym przy sadzeniu jest zachowanie równomiernej głębokości sadzenia oraz stałej rozstawy i prostoliniowości rzędów sadzonych ziemniaków.

            Regulacja głębokości sadzenia i odstępów między roślinami w rzędzie jest ważna ze względu na potrzebę dostosowania wielkości powierzchni przypadającej na jedną roślinę do wymagań pokarmowych tej rośliny i żyzności gleby.

            Zachowanie prawidłowej rozstawy i prostoliniowości rzędów ma bardzo duże znaczenie dla ułatwienia późniejszej uprawy międzyrzędowej.

            Przy zastosowaniu sadzarek rozstaw kół ciągnika współpracującego z nimi powinien być dostosowany do szerokości międzyrzędzi. Rozstaw kół przednich i tylnich ciągnika współpracującego z sadzarką dwurzędową powinien być jednakowy, gdyż ułatwia to prowadzenie sadzarki i utrzymanie stałej szerokości międzyrzędzi stykowych. Przy zastosowaniu sadzarek cztero - i sześciorzędowych powinien być stosowany ciągnik z napędem na cztery koła, a rozstaw kół ciągnika powinien być zgodny z rozstawem kół jezdnych sadzarki.

            Sadzarki do rozstaw i sadzonek powinny gwarantować prostopadłe posadzenie rośliny w glebie, zachowanie jednakowej odległości w rzędach, dociśnięcie końców korzeni w glebie przy zachowaniu spulchnionej górnej warstwy gleby oraz nie uszkadzanie roślin w czasie sadzenia.

 

 

 

 

 

Siewniki

Odpowiednie rozmieszczenie nasion w glebie jest jednym z warunków uzyskania wysokich plonów. Zastosowanie maszyn do siewu umożliwia równomierne rozmieszczenie nasion w glebie, zarówno pod względem wzajemnej do siebie odległości, jak i odpowiedniej dla danej rośliny głębokości wysiewu.

Stosowane są różne sposoby wysiewu nasion do gleby. Dawniej stosowany siew rzutowy nie zapewnił roślinom odpowiednich warunków rozwoju, gdyż nierównomierne rozmieszczenie nasion na polu stwarzało roślinom różne warunki kiełkowania, wschodów i wzrostu. Obecnie jest powszechnie stosowany siew maszynowy rzędowy oraz siew punktowy, będący właściwie odmianą siewu rzędowego, gwarantujący bardzo precyzyjne wysiewanie pojedynczych nasion.

Szerokość międzyrzędzi przy normalno rzędowym siewie zbóż wynosi 10 - 20 cm, przy średnio rzędowym siewie, np. buraków- 40 - 45 cm, przy szeroko rzędowym siewie np. kukurydzy- 50 - 70 cm.

Siewniki do nasion można podzielić na rzędowe (uniwersalne) i specjalne.

Siewniki rzędowe uniwersalne są podstawowymi maszynami do siewu roślin zbożowych, strączkowych i oleistych. Przy siewie zbóż i innych roślin na dużych polach stosuje się agregaty za pomocą odpowiednich sprzęgów kilku siewników z jednym ciągnikiem o dużej mocy.

 

         

 

Opryskiwacze

 

            Opryskiwacze stanowią bardzo różnorodną i liczebną grupę maszyn w rolnictwie. Spotyka się podział w zależności od zastosowania, sposobu napędu, sposobu połączenia ze źródłem napędu oraz sposobu rozpylania i nanoszenia cieczy. W praktyce stosowany jest podział w zależności od sposobu przemieszczania na:

.        opryskiwacze przenośne [podstawkowe, plecakowe]

.        opryskiwacze wózkowe i taczkowe [z napędem ręcznym lub silnikowym],

.        opryskiwacze ciągnikowe [zawieszane, przyczepiane i nabudowane, np. na siewniku - tzw. pasowe]

.        opryskiwacze lotnicze [śmigłowe i samolotowe]

opryskiwacze specjalne [samojezdne, szklarniowe i inne]

Ochrona roślin przed chorobami i szkodnikami może być prowadzona w różny sposób. Stosuje się metody mechaniczne, polegające np: na wyłapywaniu, a następnie niszczeniu stonki ziemniaczanej, metody biologiczne, polegające na wyhodowaniu odmian odpornych na pewne choroby, oraz metody chemiczne, polegające obecnie najczęściej na opryskiwaniu środkami trującymi.

 Chemiczne metody ochrony roślin są najbardziej rozpowszechnione ze względu na dużą skuteczność zabiegu. Opryskiwanie pól jest ważnym zabiegiem agrotechnicznym mającym na celu walkę z chorobami i szkodnikami roślin, które są często przyczyną znacznych strat obniżając, a nawet niszcząc plony.

 Z uwagi jednak na ujemny wpływ chemizacji na środowisko naturalne metody chemiczne powinny być stosowane na powierzchniach ściśle ograniczonych do terenu występowania zagrożenia, a dawki środków chemicznych powinny być dokładnie dobiera

 

 

 

Kosiarki

 

Poszczególne gatunki roślin charakteryzują się odmiennym rytmem wzrostu, stąd tak ważne zagadnienie stanowi prawidłowy dobór terminu koszenia. Najwięcej składników pokarmowych zawierają rośliny młode, o dużej liczbie liści, zbierane we wczesnych fazach rozwoju z drugiej jednak strony skoszenie w późniejszym terminie często umożliwia uzyskanie większego plonu.

Wilgotność zbieranych roślin zawiera się w granicach od 60 do 85%.

Kosiarki rotacyjne są przystosowane do pracy na plantacjach o plonie zielonej masy do 45 t/ha i wysokości roślin do 150 cm. Wymagany zakres regulacji wysokości koszenia wynosi 20 - 60mm.

Przyjmując takie kryterium rozróżnia się cztery sposoby zbioru zielonek: zbiór na siano, zbiór na sianokiszonkę, zbiór na kiszonkę lub bezpośredniego skarmiania oraz zbiór na susz. Najwięcej, bo aż około 75% zielonek, przeznacza się do produkcji siana, ok. 23% na sianokiszonki i kiszonki i tylko ok. 2% zielonek zużywa się do produkcji suszu. 

 

 

 

Rozsiewacze nawozów mineralnych

 

            Rozsiewacze ciągnikowe są budowane jako zawieszane i przyczepiane. Stosowane są również konne rozsiewacze nawozów.

            Obecnie istnieje tendencja budowania rozsiewaczy samojezdnych o dużej pojemności skrzyni nawozowej zamocowanej na podwoziu samochodu ciężarowego. Ilość nawozu jednorazowo zabieranego przez rozsiewacz na pole ma bowiem duży wpływ na jego wydajność roboczą.

Podstawowym wymaganiem agrotechnicznym przy nawożeniu jest dostarczanie wymaganej dawki nawozu na jednostkę powierzchni pola w odpowiednim terminie oraz równomierne rozmieszanie nawozu na powierzchni pola. Stosowane w rolnictwie nawozy mineralne są w dużym stopniu zróżnicowane. Ze względu na skład chemiczny stosowane nawozy można podzielić na: azotowe, fosforowe, potasowe, wapniowe oraz wieloskładnikowe.

Natomiast ze względu na stan mechaniczny rozróżnia się nawozy: pyliste, krystaliczne oraz granulowane. Tak znaczne zróżnicowanie stosowanych nawozów prowadzi również do zróżnicowania warunków pracy maszyn rozsiewających.

Wśród najważniejszych cech warunkujących prawidłową pracę rozsiewacza należy wymienić: sypkość nawozu, zapewniającą łatwe i stałe doprowadzanie materiału do elementu roboczego, oraz odporność na tworzenie sklepień lub zmianę stanu mechanicznego nawozu, co powodowałoby przerwanie procesu wysiewu. Ze względu na dużą higroskopijność nawozów cechy te mogą występować w nawozach w różnym stopniu, w zależności od ich nawilgocenia.

 

 

 

 

 

 

 

Kombajny

 

Kombajny mają szerokie zastosowanie w rolnictwie. Możemy je używać do zbioru :

-zbóż

-okopowych

Kombajny zbożowe przeznaczone są do zbioru czterech zbóż. Mogą być one dodatkowo wyposażone w urządzenia dostosowujące je do zbioru roślin strączkowych, oleistych i innych kultur nasiennych, np. słonecznika i kukurydzy.

Kombajny do okopowych umożliwiają wykopywanie ziemniaków, oddzielanie bulw od ziemi, łęcin, kamieni i innych zanieczyszczeń oraz ładowanie bulw na środki transportowe.

Kombajny są najczęściej produkowane jako maszyny dwu- lub jednorzędowe, przyczepiane do ciągników.

Kombajn zbożowy - jest połączeniem żniwiarki i młockarni — jednocześnie kosi, młóci i ładuje wymłócone ziarno na środki transportowe.
Główne zespoły robocze kombajnu są zbudowane podobnie jak zespoły maszyn żniwnych i młocarni.
Kombajny mogą być budowane jako samojezdne lub przyczepiane. Część żniwna (heder) może być umieszczona czołowo (z przodu maszyny) lub z boku.
U nas stosowane są kombajny zbożowe samojezdne z czołowo umieszczonym zespołem żniwnym. Są to kombajny: Z018 Vistula, Z040 Bizon, Z040 Bizon Super oraz Bizon Gigant. Schemat pracy kombajnu zbożowego omówimy na przykładzie kombajnu Bizon .
Zasadniczymi zespołami kombajnu samojezdnego są:
• zespół żniwny,
• zespół młócący i czyszczący,
• silnik,
• zespół napędowy i jezdny.

Kombajn Bizon może być dodatkowo wyposażony w podbieracz pokosów, rozdrabniacz słomy, kabinę kierowcy oraz adapter do zbioru kukurydzy na ziarno.
Silnik kombajnu napędza przednie koła i wszystkie zespoły robocze kombajnu za pośrednictwem dwóch niezależnie włączanych sprzęgieł.
Nowoczesne kombajny wyposażone są w układ hydrauliczny do sterowania niektórymi zespołami roboczymi. Układ hydrauliczny kombajnów Bizon umożliwia:
• regulację wysokości koszenia przez podnoszenie i opuszczanie zespołu żniwnego.

. zmianę ustawienia nagarniacza (podnoszenie i opuszczanie, wysuwanie i cofanie),

. sterowanie przekładnią bezstopniową napędu nagarniacza, czyli regulację jego prędkości obrotowej,

. sterowanie przekładnią bezstopniową układu jezdnego, czyli zmianę prędkości jazdy kombajnu,

. wspomaganie układu kierowniczego, dzięki czemu prowadzenie kombajnu po polu jest znacznie łatwiejsze.

Sterowanie hydrauliczne wykonywane jest z pomostu przez przestawienie dźwigni rozdzielacza hydraulicznego. Na pomoście znajdują się także przyrządy kontrolne oraz dźwignie sterujące i regulacyjne innych zespołów.

Do przejazdów na wąskich drogach polnych i na większe odległości zespół żniwny kombajnu może być odłączony i umieszczony w specjalnym wózku przyczepionym za kombajnem.

Przebieg pracy kombajnu.

Przy zbiorze jedno­etapowym kombajnem Bizon oddzielony przez rozdzielacze łanu pas zboża nagarniany jest porcjami przez listwy nagarniacza na zespół tnący. Ścięte zboże pada na podajnik ślimakowo-palcowy, którym podawane jest na podnośnik pochyły, a następnie do zespołu młócącego. Przed zespołem młócącym znajduje się chwytacz kamieni, do którego wpadają pochwycone ze zbożem kamienie.

Okolo 80% wymłóconego ziarna wraz z plewami i zgoninami przesypuje się przez pręty klepiska na stół schodkowy. Pozostała częśc ziarna, razem ze słoma i plewami, wypada poza bęben młócący i za pomocą odrzutnika słomy skierowana zostaje na wytrząsacz klawiszowy. Na wytrząsaczu ziarno zostaje oddzielone od słomy, która wypada poza kombajn. Ziarno i drobne części słomiaste, przesiane przez klepisko i wytrząsacz, po stole schodkowym zsuwają się na sita żaluzjowe zespołu czyszczącego, gdzie pod wpływem strumienia powietrza, wytwarzanego wentylatorem, oddzielone zostają plewy i zgoniny. Oczyszczone na sitach ziarno przenoszone jest przenośnikami ziarnowymi ślimakowymi i czerpakowymi do zbiornika ziarna, który jest okresowo opróżniany za pomocą wyładowczego przenośnika ślimakowego.


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5. Charakterystyka działu ciągniki rolnicze.

 

 

Dział ten obejmuje informacje dotyczące pojazdów stosowanych w rolnictwie, są to przede wszystkim ciągniki rolnicze.

Służą one do zmechanizowania ciężkich prac na gospodarstwach. Bardzo często szybsze wykonanie prac polowych jest korzystniejsze ze względów agrotechnicznych, wyraźnie wpływa  na uzyskanie większych plonów lub zmniejszeniu strat.

 

Pojazdy stosowane w rolnictwie można podzielić na:

 - ciągniki rolnicze,

 - samochody

 - maszyny samojezdne.

 

Ciągniki rolnicze -  to specjalistyczne pojazdy, których podstawowym zadaniem jest współpraca z narzędziami i maszynami rolniczymi. Ciągnik połączony z narzędziem, maszyną lub przyczepą tworzy agregat maszynowy lub agregat transportowy i stanowi w nim zespół energetyczny. Energia użyteczna ciągnika jest odbierana z jego zaczepu (zaczep polowy, transportowy, zespół zawieszenia narzędzi), z wałka odbioru mocy (WOM) lub poprzez zespół hydrauliki zewnętrznej.

 

Samochody-  stosowane w rolnictwie mogą mieć różny stopień specjalizacji - poczynając od samochodów ogólnego przeznaczenia (osobowe, dostawcze, ciężarowe) po samochody z przeznaczeniem wyłącznie rolniczym, jak na przykład samochody do przewozu zwierząt.

 

Maszyny samojezdne -  ze względu na bardzo wąski zakres stosowania każdej z nich (np. kombajn zbożowy), pomimo ogólnych cech pojazdu są traktowane jako maszyny rolnicze, a nie jako pojazdy.

 

W całym świecie rośnie zapotrzebowanie na ciągniki rolnicze. Trudno sobie wyobrazić produkcję rolną bez udziału ciągników.

Rozwój mechanizacji rolnictwa różnie przebiegał w różnych krajach i był ściśle związany z rozwojem całej gospodarki.

W tabelce przedstawiono jak kształtowała się liczba ciągników używanych w Polsce i innych krajach (w całym rolnictwie) w latach 1945-1990.

 

Liczba ciągników rolniczych w wybranych krajach (mln/szt.)

 

Kraj

1975 r.

1985 r.

1990 r.

Polska

0,40

0,86

1,15

Francja

1,36

 

1,53

1,47

RFN

1,43

 

1,48

1,49

Wielka Brytania

0,48

 

0,53

0,52

USA

5,12

 

4,68

4,75

Świat

18,70

24,50

26,54

 

 

Nasycenie polskiego rolnictwa ciągnikami można ocenić przez porównanie ich liczby ciągników pracujących w innych krajach. Okazuje się, iż nastąpiło pewne ustabilizowanie się liczby ciągników w rozwiniętych krajach Europy, a w przypadku Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej obserwuje się nawet zmniejszenie ich liczby. Nie oznacza to spadku potencjału energe­tycznego ciągników w rolnictwie, ponieważ zamiast ciągników starych wprowa­dza się nowe o większej mocy. W Polsce w ostatnich czterech latach nastąpił gwałtowny spadek przyrostu liczby ciągników. Trudno jest ocenić przyczynę tego zjawiska, czy jest odbiciem kryzysu polskiego rolnictwa, czy sygnałem nasycenia rolnictwa ciągnikami w obecnym stanie jego rozwoju.

 

Na podstawie danych zestawionych w tabelce nie można ocenić obecnego stanu motoryzacji polskiego rolnictwa, gdyż nie sposób tego dokonać na podstawie wartości globalnych. W tabelce następnej przedstawiono dwa wskaźniki potencjału energetycznego ciągników, wyrażone wartością mocy ich silników w odniesieniu do l ha użytków rolnych i do l ha gruntów ornych w wybranych krajach. Stosowany powszechnie wskaźnik potencjału energetycznego w od­niesieniu do l ha użytków rolnych nie jest wystarczająco miarodajny w przy­padku porównywania krajów o różnym udziale gruntów ornych w użytkach rolnych (np. Polska - 78%, Wielka Brytania - 38%), ponieważ zapotrzebo­wanie na pracę ciągników na łąkach i pastwiskach jest znacznie mniejsze niż przy uprawie roli.

 

 Rolnictwo polskie cechuje się mniejszym wyposażeniem w ciągniki niż w czołowych krajach europejskich, ale jest porównywalne z nasyceniem mocą ciągników rolnictwa francuskiego. Nie można jednak na tej podstawie wyciągnąć wniosku o potrzebie podwojenia u nas ciągnikowego potencjału energetycznego.

 

 Ciągnik rolniczy jest środkiem produkcji i jego użytkowanie w gospodarstwie rolnym musi być ekonomicznie uzasadnione. Obecna struk­tura wielkości gospodarstw rolnych (średnio w kraju około 8 ha) uniemożliwia właściwe wykorzystanie większej liczby ciągników. Należy również pamiętać, że wielkość produkcji z l ha w rozwiniętych krajach jest co najmniej dwu­krotnie większa niż w Polsce.

 

 Otwarcie się polskiej gospodarki na świat, w tym również gospodarki rolnej, wymaga od rolników i służb doradczych solidnej wiedzy o prawidłowym użytkowaniu i obsługiwaniu ciągników, aby koszty ponoszone na produkcję rolną były możliwie niskie.

 

 

Przykładowe wskaźniki potencjału energetycznego rolnictwa w wybranych krajach (dane 1985 r.)

 

 

WSKAŹNIK

Polska

Francja

RFN

Wielka Brytania

USA

Użytki rolne, ha/głowę

0,50

0,56

0,20

0,33

1,79

Wielkość gospodarstw, ha

5,70

29,90

15,70

76,40

188,00

Moc ciągników na 1 ha:

 

 

 

 

 

użytków rolnych, kW/ha UR

1,94

1,94

3,94

1,01

0,53

- gruntów ornych, kW/ha GO

2,49

3,08

5,71

2,70

1,20

 

Ciągniki rolnicze zaliczamy do pojazdów mechanicznych. Ich rozwój jest ściśle związany z rozwojem silników spalinowych i samochodów. Oczywiście nie wszystkie rozwiązania techniczne z dziedziny motoryzacji znajdują zastosowanie w ciągnikach. Natomiast ze względu na specyfikę pracy ciągników rolniczych, niektóre rozwiązania techniczne dotyczą wyłącznie ich budowy i nie mogą być stosowane w samochodach.

Kalendarium obejmujące najważniejsze wynalazki z dziedziny motoryzacji załączono na końcu pracy.

 

Stopniowe zastępowanie w rolnictwie żywej siły pociągowej napędem me­chanicznym umożliwiło skonstruowanie przez Jamesa Watta (1782 r.) maszyny parowej. Siedemdziesiąt lat później zaczęto stosować w rolnictwie lokomobilę, wykorzystywaną do napędu młocarni i pompowania wody. Kilka lat później, bo już w roku 1858, znalazła ona zastosowanie jako tzw. pług parowy.

 

Dalszy rozwój mechanizacji prac rolnych wiąże się z wynalezieniem silników spalinowych. W roku 1878 zbudowano pierwszy silnik benzynowy (silnik Otta). Próby zastosowania go w ciągniku przypadają na rok 1889. Rozwój ciągników umożliwiło skonstruowanie przez Rudolfa Diesla (1897 r.) silnika z zapłonem samoczynnym, potocznie nazywanego silnikiem Diesla. Za początek seryjnej produkcji ciągników przyjmuje się rok 1902 (USA).

 

 Duży popyt na ciągniki rolnicze sprawił, iż początkowo amerykańscy producenci niezbyt dbali o ich jakość. W roku 1919 - - na wniosek Związku Farmerów Stanu Nebraska uchwalono przepis o obowiązku poddawania ciągników badaniom testowym (The Nebraska Tractor Test Law). Wkrótce w stolicy tego stanu (miasto Lincoln) otwarto działające do dziś laboratorium badań ciągników.

W roku 1925 w ciągniku zastosowano wałek odbioru mocy, umożliwiający przenoszenie napędu na inne maszyny. W roku 1927 pojawiły się ciągniki na kołach pneumatycznych, a w roku 1935 zastosowano podnośnik hydrauliczny.

 

Dalszy rozwój ciągników polegał przede wszystkim na zwiększaniu ich wymiarów, wzroście mocy silników, zwiększeniu trwałości całych pojazdów oraz na poprawieniu warunków pracy użytkowników, np. przez zastosowanie ka­bin, a ostatnio - klimatyzacji.

 

W latach osiemdziesiątych w ciągnikach zastosowano przedni podnośnik oraz elektroniczne wskaźniki kontrolne. Nowości te miały na celu podniesie­nie ekonomiki pracy ciągnika, ograniczenie liczby jego przejazdów w polu (mniejsze ugniatanie gleby), ułatwienie obsługi itp.

 

 

Ciągniki rolnicze charakteryzują się różnorodnością takich parametrów, jak :

-         masa

-         moc silnika

-         układ jezdny

-         wyposażenie specjalistyczne

 

Podstawowy podział ciągników jest związany z budową ich układu jezdnego, stąd rozróżnia się ciągniki kołowe i gąsienicowe. W większości krajów przeważają ciągniki kołowe, a udział ciągników gąsienicowych nie przekracza kilku procent.

 

Ciągniki kołowe dzieli się z kolei na jedno- i dwuosiowe. Najbardziej rozpowszechnione klasyczne rozwiązanie konstrukcyjne to ciągnik dwuosiowy z napędzaną tylną osią, oznaczany symbolem 4K2. Symbol ten tłumaczy się: 4K - ciągnik 4-kołowy, 2 - napędzane dwa koła. Stosowane są też ciągniki 4-kołowe z napędem na wszystkie koła, które - w zależności od wymiarów kół przednich i tylnych - dzieli się na dwie podgrupy. Jeżeli koła przednie są mniejsze od kół tylnych, to taki ciągnik jest określany jako ciągnik z uzupełniającym przednim napędem (4K2a), natomiast jeżeli wszystkie koła ciągnika mają jednakowe wymiary, to nazywamy go ciągnikiem z dwoma napędami (4K4). Firmy zagraniczne stosują oznaczenia 2WD i 4WD. Symbole te mają następu­jące znaczenie: 2WD (2 wheel drive) - ciągnik z napędem na dwa koła, 4WD (4 wheel drive) - ciągnik z napędem na cztery koła.

Ze względu na dużą rozpiętość wielkości ciągników (tzn. ich masy i mocy) za podstawę ich klasyfikacji w krajach Europy Środkowo-Wschodniej przyjęto nominalną siłę uciągu.

 

 Nominalna siła uciągu -  to wartość siły uciągu uzyskana na ściernisku, na glebie średniozwięzłej, przy maksymalnej sprawności ciągnika.

Maksymalna sprawność -  ciągników kołowych występuje przy poślizgu kół napędowych wynoszącym około 15%

 

 

Klasyfikacja ciągników według Systemu Maszyn Rolniczych (SMR)

 

 

Nr klasy

Nominalna siła uciągu kN

Wymagana moc silnika kN

1

 

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Do1

 

2

4

6

9

14

20

30

50

60

2,6-3,3')

5,2 - 5,9'

min.10

13,2-H14,7

25,7^30

37-44

55-r73,5

88-110

118-147

150-200

206-257

*jednokołowy

**jednoosiowy

 

 

 

Obowiązującą klasyfikację ciągników rolniczych podano w tabeli.

 A oto przykładowe ciągniki spotykane w Polsce, przypisane do poszczególnych klas ciągników zgodnie z tablicą:

 

klasa l - - mikrociągnik jednoosiowy Terra,

klasa 2 -- ciągnik z napędem na dwie osie T-4K-14A,

klasa 3 - - ciągnik z napędem na dwie osie TV512,

klasa 4 - Ursus C-330, MF235, T-25A,

klasa 5 - - Ursus C-360, Ursus C-360-3p, Ursus 4512, MF255,

klasa 6 - - Ursus 912 i 914, Ursus 1012 i 1014, Białoruś MTZ-82,

klasa 7 - - Ursus 1222 i 1224,

klasa 8 - - Ursus 1614, T-150K,

klasa 9 - - K-700A.

 

  Budowa ciągników.

 

 

Ciągnik rolniczy składa się z następujących zespołów:

 

-         silnik

-         mechanizmy przenoszące napęd

-         mechanizmy jezdne

-         układy umożliwiające sterowanie (tzn. układy hamowania i kierowania)

-         układy zapewniające odpowiednie warunki pracy

 

 

Silnikiem spalinowym nazywamy maszynę cieplną, w której w wyniku spalania paliwa zostaje wytworzona energia cieplna, zamieniana następnie na energię mechaniczną.

 

 Silniki spalinowe - zależnie od sposobu zamiany energii cieplnej na energię mechaniczną - dzieli się na silniki:

-strumieniowe (rakietowe, odrzutowe)

-turbinowe

-tłokowe.

W rolnictwie powszechne zastosowanie znalazły silniki tłokowe o postępowo-zwrotnym ruchu tłoka.

Charakterystyczne wymiary silnika to:

-średnica cylindra - D,

-skok tłoka - S,

-promień wykorbienia wału korbowego - r.

W wyniku obracania się wału korbowego tłok przesuwa się między dolnym martwym położeniem (DMP) a górnym martwym położeniem (GMP). Odległość między martwymi położeniami tłoka wynika z wartości promienia r wykorbienia wału i nazywa się skokiem tłoka S

Układ olejenia składa się ze zbiornika na olej, pompy oleju, przewodów i kanałów olejowych oraz filtrów oleju. Jego zadaniem jest doprowadzenie oleju do poszczególnych par ciernych (np. czop wału korbowego - łożysko wału korbowego) w celu zmniejszenia tarcia występującego podczas pracy silnika.

 

W skład układu zasilania wchodzą: zbiornik paliwa, pompa zasilająca, filtr paliwa, gaźnik lub pompa wtryskowa i wtryskiwacze. Zadanie zespołu zasilania polega na dostarczeniu odpowiedniej ilości paliwa do cylindra. Zależnie od rodzaju silnika paliwo albo jest dostarczane w postaci mieszanki paliwowo-powietrznej (silniki gaźnikowe), albo bezpośrednio wtryskiwane do cylin­dra (silniki wtryskowe)

.

Układ chłodzenia składa się z wymiennika ciepła (chłodnica lub użebrowanie cylindra), pompy wody, wentylatora, kanałów przepływowych i termostatu. Układ chłodzenia służy do odprowadzania nadmiaru ciepła z silnika, aby zapewnić mu odpowiednią temperaturę pracy.

 

Układ zapłonowy znajduje zastosowanie w silnikach z zapłonem iskrowym. Składa się on ze źródła prądu, aparatu zapłonowego, cewki zapłonowej, świecy zapłonowej, przewodów elektrycznych. Zadaniem tego układu jest wytworzenie iskry elektrycznej w celu zapalenia mieszanki paliwowo-powietrznej w chwili, gdy została ona odpowiednio sprężona przez tłok zbliżający się do górnego martwego położenia (GMP).

 

 

 

 

 

 

6. BHP - pracy w rolnictwie

 

Bardzo ważnym elementem, którego nie można pominąć gdy obsługujemy pojazdy rolnicze jest zachowanie bezpieczeństwa i higieny pracy. Dlatego jeżeli chcemy obsługiwać pojazdy rolnicze musimy pamiętać o kilku bardzo ważnych zasadach , bez których praca może okazać się niebezpieczna.

 

 Oto niektóre z nich np.

 

-         prace naprawcze powinny być wykonywane przez odpowiednio przeszkoloną kadrę pracowników

 

-         miejsca naprawcze powinny być wyposażone w apteczki i gaśnice

 

 

-         części ruchome w pojazdach powinny być oznaczone kolorem - żółtym

 

-         prace naprawcze wykonuje się przy wyłączonym silniku

 

 

-         powinna być również używana odpowiednia odzież robocza, gdyż zbyt luźne ubranie może zostać wkręcone w wirujące części pojazdu

 

-         odpowiednie obuwie skórzane lub gumowo- filcowe gwarantuje ochronę nóg

 

 

-         podczas konserwacji nie należy smarować podestów roboczych oraz układów hamujących

 

Przestrzeganie tych kilku punktów, ale jakże ważnych gwarantuje bezpieczną pracę od wszelakich skaleczeń lub poważniejszych wypadków.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7.Ciekawostki.

 

 

Historia polskiego przemysłu ciągnikowego

 

 

Historia polskiego przemysłu ciągnikowego jest ściśle związana z po­wstaniem i rozwojem Zakładów Mechanicznych URSUS.

 

Pierwsze silniki spalinowe (o mocy 3,7 kW) wyprodukowano w 1902 r. w mieszczącej się w Warszawie niewielkiej fabryce, której właścicielem było "Towarzystwo Udziałowe Specjalnej Fabryki Armatur i Motorów".

 

Po przeniesieniu w 1910 r. fabryki do podwarszawskiej (wówczas) wsi Wola rozpoczęto produkcję silników z zapłonem samoczynnym (Diesla). Od roku 1913 produkowano tu silniki Diesla o mocy od 55 do 330 kW. Do wybuchu l wojny światowej (1914 r.) łącznie wyprodukowano 6 tyś. sztuk silników.

 

W roku 1918 wykonano prototyp ciągnika, a w roku 1922 uruchomiono produkcję tzw. wówczas "ciągówek", wyposażonych w 2-cylindrowy silnik naftowy o mocy 18,3 kW (na licencji amerykańskiej). W okresie 1922-1927 wyprodukowano 1000 "ciągówek" URSUS.

Po zmianie właścicieli w 1923 r. fabryka otrzymała nową nazwę - Zakłady Mechaniczne URSUS - Spółka Akcyjna. W roku 1928 uruchomiono w niej produkcję samochodów ciężarowych z silnikiem włoskiej firmy SPA. W roku 1929 wyprodukowano 300 półciężarówek i 50 autobusów.

 

W roku 1930 kryzys gospodarczy spowodował włączenie fabryki do Pań­stwowych Zakładów Inżynierii, nadano jej nową nazwę -- PZInż-URSUS. Profil produkcyjny fabryki był szeroki - od armatury dla przemysłu rolno--spożywczego aż po czołgi i silniki lotnicze.

 

 

W latach okupacji (1939-1944) pod niemieckim zarządem Zakłady w Ursu­sie produkowały wyposażenie dla niemieckiej armii.

Uciekając w 1945 r. Niemcy pozostawili puste mury fabryki. Pomimo to już w roku 1947 wyprodukowano tu 130 ciągników C-45. Do końca 1959 r. wyprodukowano łącznie 60 tyś. ciągników.

           

W roku 1959 uruchomiono produkcję ciągnika URSUS C-325; jego kolejne modernizacje to: C-328 (1963) i C-330 (1967). W roku 1963 Zakłady URSUS opuścił 100000 ciągnik.

 

W roku 1965 uruchomiono produkcję ciągnika Zetor-4011 --o nazwie Ursus C-4011; jego kolejne modernizacje to: C-350, C-360 i C-360-3P

 

W roku 1969 nastąpiło uruchomienie produkcji ciągnika Ursus C-385. Był to pierwszy wynik współpracy polsko-czechosłowackiego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Ciągników w Brnie. Konstrukcja tego ciągnika stała się konstrukcją bazową dla całej rodziny ciężkich ciągników URSUS-ZETOR.

 

W roku 1972 wykonano serię prototypową rodziny ciągników własnej konstrukcji z silnikami o mocy: 22 kW, 33 kW, 44 kW i 55 kW (U-310, U-510, U-610 i U-710).

 

W roku 1973 nastąpiło podpisanie umowy licencyjnej z firmą Massey--Ferguson.

 

W roku 1974 wyprodukowano pierwszy ciągnik 1204, a w roku 1975 -pierwszy ciągnik C-385A.

 

W roku 1978 uruchomiono montaż szkoleniowy ciągnika MF-235, w roku zaś 1983 ogłoszono wyprodukowanie l 000000 ciągnika.

 

W roku 1984 nastąpiło uruchomienie seryjnej produkcji ciągników MF-255.

 

W roku 1984 uruchomiono produkcję ciągników: 912,914, 1012, 1014,1222, 1224 i 1614.

 

            W roku 1987 nastąpiło uruchomienie montażu ciągnika 4512, a w roku 1989 - ciągnika MF-231.

 

W roku 1990 uruchomiono produkcję ciągników: 932,934,1132,1134,1232, 1234 i 1634, a w roku 1993 - ciągników 5312 i 5314.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ważniejsze daty w rozwoju mechanizacji.

 

1714 - opracowanie zwrotnicowego układu kierowania kołami pojazdu przez Ackermanna

 

1859 - akumulator ołowiowy Plantea

 

1878 - silnik czterosuwowy ZI Ottona

 

1888 - ogumienie pneumatyczne Dunlopa

 

1893 - gaźnik samochodowy z rozpylaczem paliwa i urządzeniem pływakowym Maybacha

 

1897 - silnik z zapłonem samoczynnym Diesela

 

1897 - ulowa chłodnica cieczy chłodzącej do silnika spalinowego Maybacha

 

1902 - wkręcana świeca zapłonowa Bosha

 

1905 - benzynowy silnik górnozaworowy FIATA

 

1905 - powszechne zastosowanie ogumienia pneumatycznego w samochodach osobowych

 

1908 - wieloseryjna produkcja samochodu osobowego FORD T  (do 1927 wyprodukowano

             15 mln. Samochodów tego typu)

 

1908 - zastąpienie lampy karbidowej instalacją elektryczną z akumulatorem

 

1908 - wprowadzenie kodeksu i znaków drogowych ( Konwencja paryska )

 

1910 - hydrauliczne kasowanie luzów zaworowych

 

1911 - rozrusznik elektryczny i zapłon akumulatorowy

 

1915 - zastosowanie świateł drogowych i mijania

 

1920 - skala oktanowa

 

1922 - pompa wtryskowa do silnika wysokoprężnego Bosha

 

1924 - ogumienie niskociśnieniowe z tkaniną kordową Michelin

 

1924 - światła drogowe i mijania w jednej lampie

 

1928 - synchronizowana skrzynia biegów w samochodach Cadillac

 

1931 - aparat zapłonowy z regulatorami odśrodkowymi i podciśnieniowym wyprzedzania

            zapłonu

 

1940 -  automatyczna skrzynia biegów z przekładnią hydrokinetyczną w samochodach

             Oldsmobile

1942 - samochód osobowy terenowy z odłączanym napędem drugiej osi WILLYS-JEEP

 

1950 - silnik turbospalinowy do napędu samochodu osobowego ROVER

 

1953 - turbosprężarka do doładowania silnika wysokoprężnego w samochodzie ciężarowym

             MAN

 

1954 - silnik z wtryskiem benzyny MERCEDES-BENZ

 

1957 - asymetryczne światła mijania

 

1958 - alternatory z prostownikami diodowymi w  USA

 

 1960 - bezwładnościowe pasy bezpieczeństwa

 

1963 - samochód z silnikiem o wirującym tłoku NSU Wankela

 

1971 - żarówki halogenowe H4 o mocy 60/55 W

 

1974 - katalityczne reaktory spalin USA, Japonia

 

1976 - sonda lambda w układzie wylotowym silnika BOSHA-VOLVO

 

1978 - elektroniczne sterowanie pracą silnika z zapłonem iskrowym FORD

 

1978 - układ przeciwblokujący ABS  Mercedes, BMW

 

1983 - reflektory elipsoidalne

 

1987 - samochód osobowy z czterema kołami kierowanymi 4WS HONDA

 

1987 - centralny wtrysk benzyny Mono - Jetronic BOSH

 

1992 - reflektory z żarówkami wyładowczymi D1 BMW

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8. Wnioski końcowe.

 

Podsumowując wykonanie naszego projektu mamy nadzieje, że sprosta on wymaganiom edukacyjnym nauczania przedmiotu zawodowego.

 Biorąc pod uwagę istniejący postęp w technice rolniczej pojawia się potrzeba ciągłego doskonalenia zawodowego.

Każdy kto choć w niewielkim stopniu zainteresował się mechanizacją powinien stale śledzić postępy w technice rolniczej oraz oferty pojawiające się co jakiś czas na rynku, ale nie tylko polskim lecz również światowym.

W miarę możliwości w naszej pracy starałyśmy się zawrzeć bieżące informacje i nowości pojawiające się na rynku.

 

 

 

 

Wnioski :

 

.        multimedialne rozwiązania szkoleniowe nie odrywają pracowników od stanowiska pracy, a do tego raz zakupione dają się najczęściej użyć ponownie w edukowaniu następnych osób.

.        pozwalają na utrzymaniu indywidualnego tempa i sposobu przyswajania materiału.

.        uczeń może przeprowadzić testy swoich umiejętności w danej dziedzinie,.

.        mieszanka interaktywności grafiki i animacji, wiedzy i humoru powoduje, że nauka jest niezwykle wydajna - a przy tym atrakcyjna jak dobra zabawa.

.        szkolenie multimedialne z pewnością nie zastąpi nauki na żywo wszędzie tam, gdzie potrzeba integracji, współdziałania grupy, jak również w wąskich wyspecjalizowanych dziedzinach.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9. Załączniki.

 

Załącznikami do niniejszej pracy są:

 

 

-         foliogramy - załącznik ten zawiera wybrane schematy maszyn i urządzeń rolniczych.

                            Materiały te będą pomocne w prowadzeniu zajęć lekcyjnych ze

                            specjalizacji - czyli mechanizacji rolnictwa .

 

 

-         płyta CD - załącznik ten zawiera prezentacje multimedialną z zakresu maszyn

                         i urządzeń rolniczych a także z zakresu ciągników rolniczych.

       Prezentacja ta została wykonana przy użyciu nowoczesnej elektronicznej                  

                         Metody zapisu.

 

 

WYMAGANIA SPRZĘTOWE

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10. Bibliografia

 

Niniejsza praca wykonana została przy wykorzystaniu następującej literatury:

 

  1. Magazyn komputerowy "KOMPUTER ŚWIAT".

 

  1. Magazyn komputerowy "ENTER."

 

  1. Ulotki informacyjne POLAGRA.

 

  1. Ulotki informacyjne ROL-MASZ.

 

  1. Alojzy Skrobacki "Pojazdy rolnicze."

 

  1. Czesław Waszkierwicz "Maszyny rolnicze".

 

  1. Władysław Lorenc "Mechanizacja rolnictwa".

 

  1. Przemysław Orlikowski "Mechanizacja rolnictwa".

 

  1. Pracownia internetowa.

 

  1. Danuta Kozłowska "Podręcznik rolnika".